Stowarzyszenie aktywnych społecznie

„ANTYKLIKA”

21 – Ekstremalne wędrówki

W jednym z poprzednich konkursów omawialiśmy najdłuższy szlak turystyczny w Polsce z Beskidu Śląskiego do Bieszczad.
Dzisiaj chcemy przedstawić ekstremalne europejskie szlaki pielgrzymkowe.
Jerozolima i Rzym pierwotnie były pierwszymi miejscami kultu pielgrzymkowego związanego z chrześcijaństwem. Często pielgrzymka zadawana była na pokutę, a nawet jako zamiennik kary za czyny kryminalne. Kościół zresztą wyczuł koniunkturę i czerpał z pielgrzymek ogromne zyski. Kult zmarłych a szczególnie relikwii świętych zasadniczo przyczynił się do powstawania obiektów polecanych przez Kościół do odwiedzania w formie pielgrzymek. Kolejnym po Jerozolimie i Rzymie miejscem kultu po 813 r stała się Hiszpania a konkretnie Santiago de Compostela związanym z kultem św. Jakuba.

Powstanie tego miejsca to historia szczególna. Gdy na żądanie Żydów, zaniepokojonych sukcesami Jakuba w krzewieniu chrześcijaństwa, Herod kazał ściąć mu głowę, uczniowie Apostoła wykradli jego ciało i w pośpiechu wywieźli go statkiem do Galicji w Hiszpanii. Działo się to wszystko w roku 43. Potem na bez mała osiem wieków grób Apostoła popadł w zapomnienie. Ziemię, w której leżał, zajęli na kilka stuleci Maurowie. W roku 813 znaleziono szczątki świętego Jakuba i wokół jego grobu wybudowano katedrę. A miejsce nazwano Campus Stellae – Gwiezdne Pole. (Santiago de Compostela – święty Jakub z Gwiezdnego Pola). W średniowieczu liczba pielgrzymów szła w miliony rocznie. Dla ich wygody powstawały mosty, jak do dziś zachowany w Puente la Reina, dla ich zaopatrzenia – miasta jak Pamplona (Pampeluna), dla ich obrony przed Maurami (i zwykłymi rzezimieszkami) templariusze stawiali zamki, jak właśnie ten odrestaurowany w Ponferrada. W ten sposób chrześcijanie z całej Europy przyczyniali się do rozwoju północnej Hiszpanii.
Santiago – jako miejsce pielgrzymkowe – zostało wkrótce zrównane z Jerozolimą i Rzymem. Papież Aleksander III ogłosił w roku 1179, że pielgrzymującym w Roku Świętym do Santiago, zostają – po spełnieniu wymaganych warunków – odpuszczone wszystkie grzechy.
Pojawia się nowa terminologia: pątnika udającego się do Santiago zaczyna się nazywać peregrino, tak jak swą nazwę miał pielgrzym udający się do Rzymu (romero) czy Jerozolimy (palmero). Pielgrzymów do grobu apostoła nazywano również kokijardami (od francuskiej nazwy muszli: la coquille).
Dawniej pielgrzymowanie miało przede wszystkim charakter religijny. W wiekach średnich pielgrzymowano dla umocnienia wiary, odbycia pokuty, spełnienia ślubowania, z prośbą o uzdrowienie lub w celach dziękczynnych. Także wzorce zachowań rycerskich obowiązujące w średniowiecznej Europie nakazywały czczenie miejsc świętych. Ale również miasta i parafie wysyłały pielgrzymów w intencji ważnej dla danej społeczności, na przykład prosząc o koniec suszy lub ustąpienie dżumy. W niektórych państwach, wyrokiem sądu nakazywano przestępcom pielgrzymkę do Santiago. Tradycyjnie drogę rozpoczynano od progu własnego domu. Przez wieki przemierzali ją przedstawiciele wszystkich stanów, w tym wiele znanych postaci – nawet władców.
Po rewolucji francuskiej znaczenie pielgrzymek wyraźnie spadło i dopiero od końca lat 80. XX wieku szlak znowu zaczął przyciągać coraz większą liczbę pielgrzymów z całego świata.
W 1982 r. Rada Europy uznała Drogę św. Jakuba za drogę o szczególnym znaczeniu dla kultury kontynentu i zaapelowała o odtwarzanie i utrzymywanie dawnych szlaków pątniczych. Szlak ten został ogłoszony pierwszym Europejskim Szlakiem Kulturowym w październiku 1987 r. oraz wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1993 r. W dniu 5 lipca 2015 roku UNESCO na 39 sesji w Bonn podjęło decyzję o rozszerzeniu szlaków jakubowych w Hiszpanii i wpisało cztery szlaki północne: Camino del Norte, Camino Primitivo, Camino Lebaniego oraz Camino Vasco del Interior. Jednocześnie nadało im nazwę Camino Frances i Szlaki Północnej Hiszpanii. Długość Dróg św. Jakuba wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO sięgnęła ponad 2200 km.

Rekonstrukcja Szlaku rozpoczęta w 1986 r. trwa nadal w wielu krajach. Wiele odcinków Szlaku zostało nie tylko na nowo wytyczonych, ale też specjalnie przygotowanych, przybierając charakter tzw. caminostrady. Dziś, oprócz Hiszpanii, swoje szlaki (El Camino) – których w średniowieczu było wiele – mają już m.in. Portugalia (Camino Portugues), Francja (Chemin Saint-Jacques) oraz Niemcy, Austria i Szwajcaria (Jakobswege). Najczęściej uczęszczanym szlakiem jest Camino Frances (ok. 750 km), który w 98 procentach przebiega po terytorium Hiszpanii. Wędrówkę zaczyna się w Saint-Jean-Pied-de-Port we Francji, po północnej stronie Pirenejów, przechodzi się przez słynny wąwóz Roncesvalles, następnie idzie się przez górzystą Nawarrę, krainę Basków, następnie wędruje się przez słynącą z czerwonych win Rioję, przez wyprażone słońcem, kamieniste ścieżki prowincji  Burgos,  Palencii, León, przez deszczową Galicję, by po kilku tygodniach wędrówki dotrzeć wreszcie do Santiago de Compostela, na plac Obradoiro, przed katedrę, w której, według tradycji, znajduje się grób Apostoła.
Niektórzy nie kończą swojej wędrówki w Santiago de Compostela, ale podążają jeszcze kilkadziesiąt kilometrów dalej, czyli trzy dni drogi od Santiago, nad wybrzeże Oceanu Atlantyckiego, do miejscowości Fisterra. W starożytności i średniowieczu uważano Fisterra za prawdziwy koniec świata, poza którym ciągnie się już tylko straszne, nieprzebyte morze. Tradycyjnie, po dotarciu tutaj, palono pokutne, pielgrzymie szaty i obmywano się w wodach oceanu, zostawiając za sobą dotychczasowe grzeszne życie i rozpoczynając z wiarą nowe. Docierający nad ocean wędrowcy zabierali muszle jako dowód przebytej drogi. Droga św. Jakuba przeznaczona jest dla pątników indywidualnych lub małych grup, bez względu na wyznanie i narodowość, chcących doświadczyć w drodze ciszy i duchowej przemiany. Do ich dyspozycji są nie tylko znajdujące się po drodze kościoły i kaplice, ale także dogodne miejsca noclegowe w schroniskach dla pielgrzymów (z hiszpańskiego nazywane albergue lub refugios.

W ciągu wieków powstała cała sieć dróg, które wiodły od Morza Bałtyckiego – szlak Camino de Santiago zaczynał się niegdyś w Estonii – przez Polskę, Niemcy, Szwajcarię i Francję aż do Santiago.
Do Composteli wyruszali również rycerze z Polski. W 1404 r. odbył pielgrzymkę rycerz Andrzej Ciołek z Kabat. Znanymi z odbycia pielgrzymki byli też Jerzy i Stanisław Radziwiłłowie, którzy dotarli do grobu Apostoła w 1579; a w 1611 Jakub Sobieski, ojciec króla Jana III Sobieskiego. Polacy najczęściej korzystali ze szlaków lądowych, docierali do dróg niemieckich i dalej do południowo – francuskich. Pielgrzymki z Polski trwały przez całe średniowiecze, do końca XVII wieku, potem ich natężenie zmalało.
Historyczny szlak handlowy zwany Via Regia to także pątniczy trakt wiodący z Hiszpanii przez Polskę do Rosji.
Abstrahując już od religijnego charakteru pielgrzymki samo przejście takiego historycznego szlaku, pełnego zabytków i ciekawostek byłoby z pewnością nie lada gratką – ale czy ktoś sobie teraz może pozwolić na kilkumiesięczną wędrówkę?
Abs

Monte de Gozo – ostatnie wzgórze na szlaku pątniczym z widokiem na Santiago de Compostela z pomnikiem pielgrzyma.

Odrestaurowany Portal Chwały w katedrze.

Pytania konkursowe:

1. Co jest symbolem pielgrzymów wędrujących do Santiago de Compostela (widoczny także w herbie papieża Benedykta XVI)?
2. Z historią pielgrzymek do Santiago de Compostela związane jest prawdopodobnie powstanie znanego kanonu (w formie piosenki biesiadnej znanej w kilkunastu wersjach językowych):
a/ Panie Janie, panie Janie….
b/ Pije Kuba do Jakuba, Jakub do Michała…

Rozwiązanie konkursu:
1. Muszla św. Jakuba,
2.Panie Janie,panie Janie.
Nagrodą w konkursie głównym jest możliwość uczestnictwa w „locie” symulatorem nieważkości w Katowicach lub w Warszawie dla dwóch osób – nagroda o wartości do 500 zł, którą wylosowała pani LEWIŃSKA Agnieszka pseudonim Rimini 74″ z miejscowości Moszczonne. Gratulujemy wygranej.
Na konkurs wpłynęło 785 prawidłowych odpowiedzi, skala trudności 4-6.
Nagroda zostanie przyznana po spełnieniu formalności konkursowych.

Wybierz właściwą podpowiedź!

Konkurs nr 21 będzie trwał do 30 kwietnia 2019 r.
Rozwiązanie konkursu nastąpi 6 maja br z uwagi na weekend majowy.

Nagrodą o wartości ok. 500 zł jest możliwość skorzystania z symulatora swobodnego spadania /trenażer nieważkości/ dla dwóch osób w urządzeniu firmy Fly Sport w Katowicach lub w Warszawie. Jest to niesamowite uczucie swobodnego poruszania się w przestrzeni – jak w kosmosie!. Loty są możliwe także dla dzieci. Wszyscy przechodzą wstępne szkolenie i trening pod okiem instruktora. Jedyna okazja aby poczuć się wolny jak ptak – wystarczy rozwiązać konkurs i mieć szczęście w losowaniu.

Regulamin konkursu fotograficznego

Copyright © 2019 „ANTYKLIKA”
Projekt i wykonanie: whiteghost